Strafbaar tijdelijk onderbreken route-inzameling?
Afvalstoffen mogen slechts worden vervoerd met een juist ingevulde begeleidingsbrief. Dat geldt ook bij het inzamelen en transporteren van afvalstoffen in het kader van route-inzameling. Dat is het op verschillende locaties inzamelen van soortgelijke afvalstoffen om deze afvalstroom af te leveren bij de eindverwerker. Het doel van de begeleidingsbrief is het houden van toezicht op afvalstromen. Steeds moet inzichtelijk zijn waar afvalstoffen vandaan komen, wat de aard ervan is, wanneer en door wie de afvalstoffen worden vervoerd en waar deze worden verwerkt. Met andere woorden: dit (administratieve) afvalstoffenrecht is erop gericht de afvalstoffenketen inzichtelijk en gesloten te houden.
De wet bepaalt echter niet wanneer de route-inzameling eindigt. Natuurlijk eindigt de route-inzameling op het moment dat de afstroom door de eindverwerker is geaccepteerd. Maar wat nu als vóór dat moment een korte tussenopslag van de containers plaatsvindt? Komt dan de route-inzameling teneinde en moet dan voor het verdere transport een nieuwe begeleidingsbrief worden opgesteld en voorhanden zijn? Dat was in ieder geval de conclusie van de Officier van Justitie. Het heeft geleid tot een strafzaak tegen een route-inzamelaar. De politierechter (Rechtbank Midden-Nederland 17 maart 2015, niet gepubliceerd) kwam tot een veroordeling, maar in hoger beroep sprak het hof de inzamelaar vrij (Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 28 december 2016, ECLI:NL:GHARL:2016:10598). Het volgende was het geval.
Het bedrijf zamelt op verschillende locaties afvalstoffen in bij particulieren. Er is sprake van route-inzameling. De containers worden naar een vestiging in Lelystad gebracht, waar ze hooguit 48 uur geparkeerd worden. Daar wordt er geen afval uit de containers gehaald. De containers blijven gesloten totdat ze bij de eindverwerker aankomen. Van Lelystad worden de containers naar de eindverwerker vervoerd. Voor dat laatste (deel van) het transport is geen nieuwe begeleidingsbrief opgesteld. Het bedrijf is daarom ten laste gelegd dat zij op verschillende data afvalstoffen heeft vervoerd zonder dat zij een (correct ingevulde) begeleidingsbrief onder zich had. Het hof moest de vraag beantwoorden of de route-inzameling eindigt op het moment van het tijdelijk stallen in Lelystad en, in het verlengde daarvan, of er voor het vervoeren van de containers van Lelystad naar de eindverwerker een nieuwe begeleidingsbrief nodig is.
Het hof komt tot het oordeel dat de tijdelijke overslag geen einde maakt aan de route-inzameling. Deze eindigt eerst nadat het afval bij de eindverwerker uit de containers wordt gehaald. Daarmee gaat het hof mee in het verweer van het bedrijf, inhoudende dat een opvolgende begeleidingsbrief juist zou leiden tot minder inzicht in de afvalstroom vanaf het moment van de inzameling.
Inmiddels heeft het LMA op de website (bij de antwoorden op FAQ) ook dit standpunt ingenomen en daarbij een aantal voorwaarden geformuleerd, namelijk: (1) het tijdelijk parkeren mag alleen op afgesloten parkeerterreinen die zijn vergund of gemeld ingevolge het Activiteitenbesluit, (2) alleen in afgesloten wisselcontainers, (3) deze mogen alleen in route ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen bevatten, (4) de containers blijven gesloten en (5) de maximale parkeerduur bedraagt 48 uur.
In combinatie met het recente arrest van het hof mag worden aangenomen dat indien bedrijven zich houden aan deze voorwaarden zij gevrijwaard zijn van handhavend optreden, zowel strafrechtelijk als bestuursrechtelijk.
