Niets te verbergen: openbaarheid als uitgangspunt
Het uitgangspunt van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) is de openbaarheid van informatie. De Wob kent echter uitzonderingsgronden. De enorme hoeveelheid rechtspraak daarover, alsook het feit dat inderdaad vaak moet worden geprocedeerd om informatie te verkrijgen, roept de vraag op of openbaarheid (in de praktijk) wel echt het uitgangspunt is. Maar er zijn ook enkele lichtpuntjes. Ten eerste de uitgesproken overheidswens te komen tot een andere bestuurscultuur. Ten tweede de uitspraak van de Raad van State van 6 oktober 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:2224).
Deze column van Stijn Boot verscheen in aangepaste vorm in het jubileumnummer van het Vakblad Afval! (25 jaar).
Het ging over een verzoek tot het openbaar maken van milieu-informatie. Daarvoor bevat de Wob, dat vanwege Europees recht en het verdrag van Aarhus, bijzondere regels. De uitzonderingsgronden in de Wob mogen bij milieu-informatie niet, dan wel hooguit worden toegepast na een belangenafweging. In dit geval het belang van bedrijfs- en fabricagegegevens versus het algemene belang van openbaarheid. De uitspraak is duidelijk:
- het begrip ‘milieu-informatie’ moet ruim worden uitgelegd;
- het recht op openbaarmaking dient uitsluitend het algemene belang van een goede en democratische bestuursvoering en dit belang is een gegeven en vereist geen onderbouwing;
- het gewicht van het algemene belang bij openbaarmaking is niet afhankelijk van de inhoud van de documenten;
- welk belang de indiener van een verzoek heeft of welk doel hij ermee voor ogen heeft, kan bij de belangenafweging geen rol spelen;
- het belang van bescherming van bedrijfs- en fabricagegegevens moet beperkt worden uitgelegd;
- de openbaarheid van milieu-informatie is het uitgangspunt.
Dit brengt met zich dat aannemelijk moet zijn dat openbaarmaking van de milieu-informatie daadwerkelijk schade toebrengt aan het met geheimhouding gediende belang. Daarvan was geen sprake.
Deze uitspraak erkent dat toegang tot milieu-informatie de kwaliteit en uitvoering van besluiten verbetert, bijdraagt tot bewustheid bij het publiek van milieuvraagstukken, het publiek de gelegenheid biedt om zijn bezorgdheid te uiten en bestuursorganen in staat stelt naar behoren rekening te houden met deze bezorgdheid.
Klik hier om naar de uitspraak op Rechtspraak.nl te gaan.
