Bouwtijdverlenging UAV 2012: lagere drempel in de stelplichtfase

Paragraaf 8 lid 5 UAV 2012 geeft van rechtswege recht op termijnverlenging wanneer overmacht, een opdrachtgeveromstandigheid of een wijziging oplevering binnen de termijn onredelijk maakt. Een formeel verzoek is daarvoor niet vereist. Wel rusten de stelplicht en bewijslast op de aannemer: hij moet de vertragingsoorzaak, de positie ervan op het kritieke pad en de toerekening aan de opdrachtgever concreet maken.

Vaste rechtspraak verlangt een grondige onderbouwing. RvA 22 juli 2013, RvA 8 januari 2025, RvA 12 maart 2025 en Rb. Rotterdam 30 juli 2025 benadrukken allemaal dat een opsomming van incidenten of stagnatieperioden onvoldoende is. Vereist is een transparante reconstructie van oorzaak, planning en opleverdatum, waaruit blijkt dat de verstoring daadwerkelijk op het kritieke pad lag.

Het hof oordeelt in r.o. 5.26 dat de aannemer in de stelplichtfase geen as-built-planning hoefde over te leggen. Voldoende is dat de aannemer gemotiveerd een toerekenbare vertragingsoorzaak stelt en aannemelijk maakt dat daardoor vertraging op het kritieke pad ontstond. Concrete feiten, zoals het uitblijven van materiaalinkoop, het niet contracteren van onderaannemers of herhaalde ontwerpwijzigingen, kunnen daarvoor volstaan.

In r.o. 5.30 benadrukt het hof de bijzondere contractuele context: partijen werkten in een bouwteam met stelposten, voortdurende ontwerpwijzigingen en een schriftelijkheidsvereiste. Zolang een schriftelijke opdrachtbevestiging uitbleef, kon de aannemer redelijkerwijs niet efficiënt starten. De verbinding tussen een vertraagde bevestiging en vertraging van voorbereiding lag daarmee voor de hand. De lichtere onderbouwing volgt dus niet uit een algemene koerswijziging, maar uit dit specifieke contractuele kader.

De nuancering heeft uitsluitend betrekking op de stelplichtfase (de drempel om tot bewijslevering te worden toegelaten). Wie die drempel haalt, ontkomt daarna niet aan een volledige planningskundige analyse. In de bewijsfase verwacht de rechter doorgaans een uitgebreide analyse, zoals een Time Impact Analysis (TIA) of een as-planned versus as-built vergelijking. Rb. Amsterdam 1 juli 2026 accepteerde een deskundigenrapport als basis voor 56,5 weken bouwtijdverlenging; RvA 27 augustus 2025 gelastte een deskundigenonderzoek met expliciete reconstructie van het kritieke pad. Een partijdeskundigenrapport kan volstaan, mits de methodologie transparant en toetsbaar is. Niet de omvang, maar de inzichtelijkheid is beslissend.

Het hof legt de lat iets lager, maar uitsluitend in de stelplichtfase en alleen vanwege de bijzondere contractuele context. Voor de meeste projecten blijft de strenge standaard onverminderd gelden. Tijdige en volledige vastlegging van planningen, verstoringen en correspondentie gedurende het werk blijft daarom de onmisbare basis voor iedere latere analyse, in de stelplichtfase en daarna.

Brackmann heeft de exclusieve beschikking over LUPA, een AI-tool die ons ondersteunt bij de technische analyse van complexe bouwprojecten. LUPA kan onder meer bijdragen aan het opstellen van een volledige planningskundige analyse, inclusief de reconstructie van het kritieke pad en de onderbouwing van vertragingsoorzaken. Dat maakt het verschil in zowel de stelplichtfase als de bewijsfase.