Overslaan en naar de inhoud gaan Overslaan en naar de footer gaan Overslaan en naar de zoekbalk gaan Overslaan en naar de navigatie gaan

Aanbesteden: Wat - Hoe? | Opnieuw quasi-inbestedingsconstructie vernietigd, niet voldaan aan artikel 2.24b Aw

Begin van het jaar wees het Court of Justice of the European Union arrest over prejudiciële vragen over de quasi-inbestedingsuitzondering (C-163/14). Het HvJEU oordeelde dat als voor het merendeelcriterium gebruik wordt gemaakt van de gemiddelde totale omzet en de gecontroleerde rechtspersoon is een moedermaatschappij van een groep, de geconsolideerde omzet van de gehele groep de maatstaf is. Over dat arrest schreef ik recentelijk een noot.

Auteur Joris Bax Advocaat
Opnieuw quasi-inbestedingsconstructie vernietigd, niet voldaan aan artikel 2.24b Aw. Aanbesteden: Hoe - Wat?

Het Haagse Gerechtshof wees (zeer snel) een verwijzingsarrest (link in de noot). Om twee redenen oordeelt het hof dat de quasi-inbestedingsconstructie die onderwerp is van geschil, niet voldoet aan de limitatieve en stringente criteria van artikel 2.24b Aw:

  • Er is niet voldaan aan het toezichtcriterium. Hoewel alle vier de aandeelhouders beschikken over een vetorecht, kan een van de aandeelhouders dat niet uitoefenen als de andere aandeelhouders het met elkaar eens zijn. Daardoor is er volgens het hof geen sprake van gezamenlijk toezicht.
  • Er is niet voldaan aan het merendeelcriterium. Uit de geconsolideerde omzet van de gehele groep, blijkt namelijk dat de (groep van de) gecontroleerde rechtspersoon minder dan 80% van haar omzet behaalt uit activiteiten voor de toezichthoudende aandeelhouders.

De onderhands gegunde overeenkomst wordt dus vernietigd, ook al hebben de partijen al besloten die op te zeggen. Vernietiging ziet immers ook op het verleden en heeft dus een ander rechtsgevolg dan opzegging.

Dit arrest is voor de praktijk om meerdere redenen interessant:

  1. Het toezicht moet daadwerkelijk gezamenlijk worden uitgeoefend. Uit dit arrest en een eerder vonnis van de Utrechtse rechtbank (uit eigen praktijk; zie de commentaren voor de link), blijkt dat als een of meerdere aandeelhouders meer te zeggen hebben dan anderen, ongeacht het middel en ongeacht de redenen, dan is het toezicht niet gezamenlijk. Dan is niet voldaan aan het criterium. Zorg er dus voor dat de inspraakmogelijkheden voor alle aandeelhouders (feitelijk) gelijk zijn.
  2. Of er is voldaan aan het merendeelcriterium, moet worden getoetst aan de hand van de geconsolideerde omzet. De hele groep en alle afnemers zijn dus van belang. Niet uitsluitend de omzet van de gecontroleerde rechtspersoon. Daardoor is de kans groter dat niet is voldaan aan het merendeelcriterium. Omdat volgens vaste rechtspraak bij iedere nieuwe gunning aan dit criterium moet zijn voldaan, doen aanbesteders er goed aan nu al en blijvend te controleren of aan het merendeelcriterium is voldaan.

Rechtspraak met vergaande invloed op de praktijk dus. Afgezien van het oordeel over het merendeelcriterium, heeft het arrest geen invloed op de quasi-inbestedingsuitzondering in artikel 2.24a Aw (toezicht met 1 aandeelhouder).

Het verwijzingsarrest/ eindarrest na de prejudiciële vragen: ECLI:NL:GHDHA:2026:2989
Het vonnis van de Utrechtse rechtbank waarin een quasi-inbestedingsconstructie wordt vernietigd omdat er geen gezamenlijk toezicht is: ECLI:NL:RBMNE:2026:3732
Mijn noot over het arrest van het HvJEU: noot over C-163/14

In gesprek over uw situatie? Joris en onze andere specialisten aanbestedingsrecht denken met u mee.

Lees meer over Joris Bax
foto joris bax
foto joris bax

Joris Bax

Advocaat

Lees meer over Suzanne Brackmann
foto suzanne brackmann
foto suzanne brackmann

Suzanne Brackmann

Advocaat - Partner

Lees meer over Alexander Klein Hofmeijer
Alexander Klein Hofmeijer
Alexander Klein Hofmeijer

Alexander Klein Hofmeijer

Advocaat - Partner

Lees meer over Gert Weerheim
foto Gert Weerheim zakelijk
foto Gert Weerheim zakelijk

Gert Weerheim

Advocaat - Partner

Lees meer over Pieter Smid
foto pieter smid
foto pieter smid

Pieter Smid

Advocaat

Lees meer over Linda Sylaj
Advocaat Linda Sylaj
Advocaat Linda Sylaj

Linda Sylaj

Advocaat

Lees meer over Anouk Beerts
Portretfoto Anouk Beerts
Portretfoto Anouk Beerts

Anouk Beerts

Advocaat