Aanbesteden: Wat - Hoe? | Wezenlijke wijziging na intrekking aanbesteding
Ook als de inschrijfprijzen te hoog zijn, kan een aanbesteder verplicht zijn om een opdracht wezenlijk te wijzigen na de intrekking van de aanbesteding. De Commissie van Aanbestedingsexperts schrijft in een recent advies (nr. 779; zie commentaren) dat die verplichting er is, als de raming onzorgvuldig is.
Advies 779 betrof de intrekking van een perceel van een grotere aanbesteding. Reden voor de intrekking was dat alle prijzen boven de raming lagen. Gemiddeld wel 100%. Een van de inschrijvers maakte tegen de intrekking bezwaar en stelde dat de aanbesteder de raming moet overleggen. Alleen zo kan hij controleren of die raming zorgvuldig is. De Commissie bepaalt dat die algemene verplichting niet bestaat.
De Commissie gaat vervolgens in op de mogelijkheden die een aanbesteder heeft, als de aanbesteding is mislukt omdat alle inschrijvingen onaanvaardbaar hoog zijn (ex. artikel 2.28, lid 4 Aw). Die opties zijn:
1) De mededingingsprocedure met onderhandelingen of concurrentiegerichte dialoog. Dat kan ook zonder voorafgaande aankondiging, maar dan moet de aanbesteder alle onaanvaardbare inschrijvingen uitnodigen die voldoen aan de formele eisen van de aanbesteding. De opdracht mag bovendien (juist) niet wezenlijk wijzigen.
2) Een nieuwe aanbesteding starten, waarbij er twee opties zijn:
a) Geen wezenlijke wijziging: dit is alleen mogelijk als de raming van de opdrachtwaarde zorgvuldig is. Opvallend is dat inschrijvers dat niet kunnen controleren, want de Commissie meent dat er geen plicht voor de aanbesteders is om de raming te verstrekken aan inschrijvers.
b) Wel een wezenlijke wijziging. Of de wijziging wezenlijk is, moet worden getoetst aan de hand van het Pressetext-arrest en artikel 2.163g Aw. Volgens de Commissie moet de wijziging, wil die wezenlijk zijn, in beginsel de eisen van de opdracht zelf betreffen.
Het advies geeft inzicht in de kaders die gelden voor de plicht om een opdracht wezenlijk te wijzigen na de intrekking van een aanbesteding. De Commissie neemt als uitgangspunt dat daarvoor de criteria uit het Pressetext-arrest en artikel 2.163g Aw gelden.
Het advies is praktisch, omdat het verduidelijkt (1) wanneer een opdracht na de intrekking wezenlijk moet wijzigen en (2) wanneer een wijziging wezenlijk is. In ieder geval als de wijziging de eisen van de opdracht betreft. Andere (feitelijke) wijzigingen lijken uitgesloten. En dat is vreemd, omdat het Pressetext-arrest wijzigingen in feitelijke zin niet beperkt. Zolang die juridisch maar tot gevolg hebben dat bijvoorbeeld de kring van gegadigden verruimt.
Een bruikbaar advies als aanbesteders voornemens zijn een opdracht in te trekken.
Het advies van de commissie: Advies 779