Beoordeling BOPA onder de Omgevingswet niet anders dan onder de Wabo?
In de uitspraak van 29 maart 2024 besliste de voorzieningenrechter bij de Rechtbank Gelderland op het verzoek om een voorlopige voorziening van omwonenden tegen de verleende omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) voor het huisvesten van maximaal 80 oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne en maximaal 10 statushouders in een hotel in Epe voor de duur van 3 jaar. Het toetsingskader is onder de Omgevingswet anders dan onder de Wabo, maar uit deze uitspraak kan worden opgemaakt dat de wijze van beoordelen niet anders lijkt te zijn.
Eerst het toetsingskader
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft elke gemeente direct een omgevingsplan van rechtswege dat regels geeft over de fysieke leefomgeving voor het gehele grondgebied van de gemeente. Dat omgevingsplan bestaat voor nu uit een tijdelijk deel, waarin onder meer alle bestemmingsplannen zijn opgenomen die vóór 1 januari 2024 golden. Het realiseren van de opvang is niet in overeenstemming met het ode bestemmingsplan. Op grond van artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van de Omgevingswet is het verboden om zonder omgevingsvergunning een omgevingsplanactiviteit te verrichten. Onder een omgevingsplanactiviteit valt onder meer een activiteit die in strijd is met het (tijdelijk deel van) het omgevingsplan. Om de opvang mogelijk te maken, moest het college daarom een omgevingsvergunning voor een BOPA verlenen. In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan beoordelingsregels. Deze beoordelingsregels vormen het toetsingskader voor wanneer het college een omgevingsvergunning deze activiteit al dan niet kan verlenen. In artikel 8.8a, tweede lid, van het Bkl staat dat de omgevingsvergunning voor een BOPA alleen wordt verleend met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Voorts is van belang dat uit de uitspraak zou kunnen worden opgemaakt dat het nog steeds verwijzen naar het oude beleid voor ‘kruimelvrijstellingen’ onder de werking van de Omgevingswet niet meer mogelijk is omdat die beleidsregels rusten op een andere wettelijke grondslag.
Dan de beoordeling
Is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties? Het hotel biedt nu 76 overnachtingsplekken aan, terwijl het college 90 plaatsen toestaat na de verbouwing. De voorzieningenrechter stelt voorop dat er een ruimtelijke onderbouwing aan de omgevingsvergunning ten grondslag ligt. Daarin is beoordeeld of er onevenredige gevolgen te verwachten zijn voor het woon- en leefklimaat van verzoekers. Uit de ruimtelijke onderbouwing volgt dat dit niet het geval is. De voorzieningenrechter kan dit standpunt volgen. Op grond van het tijdelijk deel van het omgevingsplan is het namelijk ook nu (planologisch) mogelijk dat er recreanten in het hotel overnachten. Daarnaast verzet het (tijdelijk deel van) het omgevingsplan zich er niet tegen dat het hotel helemaal vol zit. Die (maximaal planologisch mogelijke) situatie moet de voorzieningenrechter als uitgangspunt nemen. Dat in de opvang mensen langer zullen verblijven en in verhouding iets meer plaatsten omvat, maakt niet dat sprake is van een onevenwichtige toedeling van de functie aan de locatie. Voor wat betreft de gevolgen voor het woon- en leefklimaat van omwonenden (zoals geuroverlast, geluidshinder en de luchtkwaliteit) zal dit volgens de voorzieningenrecht maar beperkt verschil maken. Dat geldt te meer nu de opvang alleen voor de duur van 3 jaar is vergund. Ook zijn er voldoende parkeerplaatsen aanwezig. De voorzieningenrechter is daarom van oordeel dat het college in redelijkheid heeft kunnen stellen dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Klik hier voor de tekst van de uitspraak van de voorzieningenrechter bij de Rechtbank Gelderland van 29 maart 2024 (ECLI:NL:RBGEL:2024:1822).
