Zoeken

De energietransitie in Nederland krijgt een belangrijke impuls met de Wet collectieve warmte (Wcw), die de huidige Warmtewet vervangt. Deze wet introduceert een nieuw juridisch kader voor de ontwikkeling en exploitatie van collectieve warmtesystemen, zoals warmtenetten. Voor juristen in het aanbestedingsrecht biedt dit wetsvoorstel interessante uitdagingen en kansen, vooral op het gebied van publieke regie, eigendomsstructuren en tariefregulering.

Op 12 december 2025 zette de Ministerraad het licht op groen: de Wet op Defensiegereedheid komt eraan. Met deze wet wil de overheid Defensie beter in staat stellen om snel te handelen in situaties waarin de nationale veiligheid in het geding is. Het huidige juridische systeem is ingericht op vredestijd, waardoor procedures tijd kosten of belemmerd worden door regelgeving. De Wodg moet hierin verandering brengen. Dit heeft grote gevolgen voor iedereen die levert aan of samenwerkt met defensie.

Waar twee van mijn passies samenkomen, AI en defensie, dringt zich een belangrijke vraag op: hoe zorgen we ervoor dat het gebruik van AI binnen Defensie binnen ethische grenzen blijft en tegelijkertijd juridisch zorgvuldig is geborgd? Deze week spreken op de internationale REAIM-top ruim honderd landen over het verantwoord gebruik van AI in militaire toepassingen. De centrale gedachte is helder: AI mag ondersteunen, maar niet zelfstandig beslissen over leven en dood. Dat uitgangspunt is begrijpelijk en noodzakelijk. Tegelijkertijd zie ik in de praktijk hoe ingewikkeld die norm is zodra technologie daadwerkelijk wordt toegepast.

Door Alexander Klein Hofmeijer

De voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag heeft recent twee omvangrijke IT-aanbestedingen van Justitie & Veiligheid en Defensie geschorst. Niet vanwege het gekozen contractmodel als zodanig, maar vanwege het ontbreken van voldoende onderbouwing dat de markt dit model daadwerkelijk kan uitvoeren

Per 1 januari 2026 is de nieuwe Energiewet (inhoudende regels over energiemarkten en energiesystemen) in werking getreden. Onder deze wet is bepaald dat de overheid bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) kan bepalen dat geheimhouding van bepaalde gegevens, hulpmiddelen, materialen, of werkmethoden van systeembeheerders als essentieel voor de bescherming van vitale processen voor nationale veiligheid wordt aangemerkt. Dit heeft directe gevolgen voor aanbestedingen van systeembeheerders.

Per 1 mei 2026 is Brackmann gevestigd op verdieping 22 van First Rotterdam, Weena 798A in Rotterdam. De verhuizing vanuit de Millenniumtoren markeert de groei die het kantoor de afgelopen jaren heeft doorgemaakt en geeft ruimte aan de ambities voor de toekomst.

Onze advocaten in het omgevingsrecht adviseren en procederen in complexe vraagstukken over ruimtelijke ordening, vergunningverlening en handhaving. Zij behoren tevens tot de meest vooraanstaande specialisten in Nederland op het gebied van milieurecht en, afval- en grondstoffenrecht. Met diepgaande kennis van wet- en regelgeving en oog voor de bedrijfsmatige, politieke en maatschappelijke belangen die in dit rechtsgebied samenkomen, begeleiden zij cliënten bij dossiers waarin juridische complexiteit, de bestuurlijke werkelijkheid en economisch belangen elkaar raken.

Per 1 mei 2026 versterkt Brackmann zich met een nieuw rechtsgebied: omgevingsrecht. Stijn Boot treedt toe als partner en brengt daarmee een gerenommeerde omgevingsrechtpraktijk mee die direct aansluit op de bestaande expertise van het kantoor in aanbestedingsrecht, bouwrecht en gebiedsontwikkeling. BHW Advocaten, het Rotterdamse nichekantoor dat Boot in 2010 oprichtte, sluit zich aan bij Brackmann en gaat per die datum verder onder de naam Brackmann. Ronald van Nooijen, advocaat bij BHW, maakt eveneens de overstap en treedt in dienst als advocaat.

Voor veel ontwikkelaars is het een terugkerende frustratie: omwonenden die bezwaar maken tegen een omgevingsvergunning, terwijl de kans op succes klein is. Soms lijkt zo’n bezwaar vooral bedoeld om een project te vertragen of zelfs om een ‘vergoeding’ af te dwingen. Ook een inhoudelijk zwak bezwaar kan namelijk leiden tot aanzienlijke vertraging van het project. Zeker als de realisatie ervan afhankelijk is van het onherroepelijk zijn van de vergunning.

In de rechtspraak speelt daarom regelmatig de vraag of het maken van bezwaar in zulke gevallen misbruik van recht oplevert. Daarvan kan sprake zijn als aannemelijk is dat het gekozen rechtsmiddel – zoals bezwaar of beroep – evident kansloos is. Dit volgt onder meer uit een arrest van de Hoge Raad van 11 april 2025 (ECLI:NL:HR:2025:560).

Dat een bezwaar als “evident kansloos” wordt aangemerkt, gebeurt echter niet snel. Dat blijkt ook uit het genoemde arrest. Toch is er recent een vonnis gewezen waarin wél werd geoordeeld dat sprake is van misbruik van recht. Het gaat om het kortgedingvonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag van 15 april 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:10526).

Voor veel ontwikkelaars is het een terugkerende frustratie: omwonenden die bezwaar maken tegen een omgevingsvergunning, terwijl de kans op succes klein is. Soms lijkt zo’n bezwaar vooral bedoeld om een project te vertragen of zelfs om een ‘vergoeding’ af te dwingen. Ook een inhoudelijk zwak bezwaar kan namelijk leiden tot aanzienlijke vertraging van het project. Zeker als de realisatie ervan afhankelijk is van het onherroepelijk zijn van de vergunning.

In de rechtspraak speelt daarom regelmatig de vraag of het maken van bezwaar in zulke gevallen misbruik van recht oplevert. Daarvan kan sprake zijn als aannemelijk is dat het gekozen rechtsmiddel – zoals bezwaar of beroep – evident kansloos is. Dit volgt onder meer uit een arrest van de Hoge Raad van 11 april 2025 (ECLI:NL:HR:2025:560).

Dat een bezwaar als “evident kansloos” wordt aangemerkt, gebeurt echter niet snel. Dat blijkt ook uit het genoemde arrest. Toch is er recent een vonnis gewezen waarin wél werd geoordeeld dat sprake is van misbruik van recht. Het gaat om het kortgedingvonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag van 15 april 2026 (ECLI:NL:RBDHA:2026:10526).

Weerbaarheid is een steeds vaker terugkerend thema in het nieuws. Kritische Nederlandse ICT-infrastructuur, zoals DigiD, mag niet in buitenlandse handen komen, en veiligheid en weerbaarheid gelden meer en meer als onderdeel van de verdediging van onze nationale belangen.

Als een wijziging niet wezenlijk is, dan mag die tijdens een lopende aanbesteding worden doorgevoerd. Er is dan geen nieuwe aanbesteding nodig.

Per 1 juli 2026 verwelkomt Brackmann mr. Evert Jan Heijnen. Heijnen bouwde in ruim twintig jaar een praktijk op in de scheepsbouw en andere hoogcomplexe technologische sectoren. Daarnaast brengt hij ruime ervaring in herstructurerings- en insolventievraagstukken in de bouw- en technische sector mee. Met zijn komst verstevigt Brackmann zijn positie in de scheepsbouw en de maakindustrie, vanuit het aanbestedings-, bouw- en omgevingsrecht.

De Afdeling bestuursrechtspraak heeft in haar uitspraak van 20 mei 2026 een nieuwe standaardoverweging geformuleerd over feitelijk leidinggeven. Daarin benadrukt zij dat niet alleen de rechtspersoon, maar ook de feitelijk leidinggevende en de opdrachtgever een bestuurlijke boete opgelegd kunnen krijgen wanneer de rechtspersoon als overtreder van een verboden gedraging wordt aangemerkt.

Afgelopen periode circuleerde een gelekte versie van het voorstel voor een Europese Verordening inzake overheidsopdrachten en concessies. Als dit voorstel wet wordt, is dat de grootste herziening van het Europese aanbestedingsrecht in meer dan een decennium. Hieronder de hoofdlijnen.

Alexander Klein Hofmeijer en Floor Brauckmann verzorgen voor PO-Online de cursus Aanbestedingsrecht: van aankondiging tot uitvoering, onderdeel van het permanente opleidingsaanbod voor advocaten. De cursus is opgenomen in mei 2026 en staat sinds juli 2026 online.

Er bestaat een grote maatschappelijke behoefte aan zorgwoningen en wonen met enige mate van zorg. Daarbij doet zich regelmatig de vraag voor of de combinatie van zorg en wonen wel past in een woonbestemming in het omgevingsplan. Ook in de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van 26 augustus 2026 was dit weer aan de orde.

Een bestemmingsplan maakt tot 54 zelfstandige woningen mogelijk, maar de planregels sluiten daarbij bijzondere woonvormen (zoals woningen met zorg en begeleiding) expliciet uit. De houdbaarheid van die uitsluiting lag in de uitspraak van 2 september 2026 (ECLI:NL:RVS:2026:5143) voor aan de Afdeling bestuursrechtspraak.

De Europese Commissie heeft 9 september 2026 de tekst van een nieuwe Aanbestedingsverordening gepubliceerd. Een van de opvallende wijzigingen ten opzichte van de huidige regelgeving uit de Richtlijnen is dat kwaliteit een verplichte minimumrol krijgt bij de gunning van overheidsopdrachten. Als uitgangspunt geldt dat kwaliteitscriteria ten minste 30% van het totale puntenaantal moeten uitmaken. Voor zogeheten arbeidsintensieve opdrachten is dit percentage zelfs minimaal 50%. Onder arbeidsintensieve opdrachten worden opdrachten verstaan waarbij de kosten van arbeid normaal gesproken ten minste 50% van de totale contractwaarde bedragen.