Zoeken

In de uitspraak van 19 juni 2024 oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State over een bestemmingsplan (omgevingsplan) voor de binnenstad van Assen, waarin onder meer extra woningen mogelijk worden gemaakt.

Aan een bedrijf is in 2006 een omgevingsvergunning verleend om groenafval en vloeibare organische reststoffen te be- en verwerken. Na het vaststellen van nieuwe best beschikbare technieken wilde de provincie Noord-Brabant dat het bedrijf de omgevingsvergunning zou actualiseren, maar het bedrijf weigerde dit te doen. Tegen een ambtshalve actualisatie ging het bedrijf in beroep.

Per 1 juli 2024 wordt de 'Verordening toegang woningmarkt en samenstelling woningvoorraad 2021' van de gemeente Rotterdam aangepast. Daarbij wordt de vergunningplicht voor kamerbewoning in Rotterdam op enkele belangrijke punten gewijzigd. Zo kan een vergunning voor drie kamerbewoners voortaan in een deel van de gemeente makkelijker worden verkregen en wordt het ook mogelijk om kamers aan (maximaal drie) niet-studenten te verhuren.

Oud recht: artikel 5.17 Wabo

De VNG-handreiking Activiteiten en milieuzonering vervangt de publicatie Bedrijven en milieuzonering uit 2009, het zogenaamde ‘paarse boekje’. De nieuwe handreiking helpt de praktijk bij (het motiveren van) keuzes over de toelaatbaarheid en inpassing van milieuhinderlijke activiteiten onder de Omgevingswet. Gemeenten kunnen de handreiking gebruiken voor het opnemen van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen in het omgevingsplan. Ook kan de handreiking gebruikt worden bij het reguleren van milieuhinderlijke activiteiten.

De voorzieningenrechter bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in een uitspraak van 12 november 2024 een nieuwe lijn uitgezet voor de beoordeling of de verzoeker om schorsing van het besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan wel spoedeisend belang daarbij heeft.

Participatie vrijwillig

Onder de Wabo werd bij de toetsing van bouwplannen niet alleen bezien of het bouwwerk overeenkomstig de bestemming van het perceel kon worden gebruikt, maar ook of het bouwwerk ook met het oog op zodanig gebruik werd opgericht. Die lijn wordt blijkens een recente uitspraak van de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland onder de Omgevingswet voortgezet. In deze zaak was een aanvraag ingediend voor een omgevingsvergunning voor het bouwen van een bedrijfspand op een perceel met bestemming ‘Bedrijventerrein’, met aanduidingen ‘bedrijf tot en met categorie 3.1’ en ‘groothandel’. Volgens de verzoekers voldeed de aanvraag niet aan de beoordelingsregels voor een binnenplanse omgevingsplanactiviteit, onder andere omdat aanvrager volgens hen activiteiten zou uitvoeren die in een hogere milieucategorie vielen dan was toegestaan.

Op 18 december 2024 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State voor het eerst uitspraak in een zaak over een beroep tegen een besluit tot wijziging van een omgevingsplan.

In Vakblad Afval! van augustus 2020 schreef ik over een (mislukte) handhavingszaak tegen een afvalbedrijf op Heijplaat.[1] Deze colum verscheen ook in dit blog. Het bedrijf werd door de provincie Zuid-Holland aangesproken vanwege overlast door vliegen in de woonomgeving. Dat gebeurde op basis van een vergunningsvoorschrift én de algemene zorgplicht. De rechter oordeelde dat het handhavingsbesluit van de provincie niet deugde. Het geldende vergunningvoorschrift zag alleen op het beperken van het aantrekken en de aanwezigheid van vliegen binnen de inrichting. Volgens de rechter bestond er geen ruimte om dan (ook) de algemene zorgplicht aan het handhavend optreden ten grondslag te leggen.[2] In mijn column stelde ik mij op het standpunt dat de algemene zorgplicht zo niet kan worden gebruikt als een extra grondslag. Dat kan alleen als er sprake is van een evidente overtreding van de zorgplicht. Is dat niet het geval, dan dienen eerst (maatwerk)voorschriften te worden gesteld, bijvoorbeeld een redelijk pakket aan concrete maatregelen of een concrete norm, waarna als die worden overtreden, op basis daarvan handhavend kan worden opgetreden.[3] Ik voorspelde dat het bevoegd gezag (na het leveren van bewijs dat het bedrijf de/een bepalende oorzaak van de overlast is) over zou kunnen gaan tot een actualisatie van de vergunningvoorschriften. En die voorspelling kwam ‘vliegensvlug’ uit.

In de uitspraak van 5 maart 2025 (ECLI:NL:RVS:2025:678) bevestigt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State de beginselplicht tot handhaving. Die beginselplicht houdt in dat een bestuursorgaan in de regel gebruik moet maken van een bevoegdheid om handhavend op te treden als er sprake is van een overtreding.

Het zal niemand verbazen dat de inwerkingtreding van de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving per 1 januari 2024 ook gevolgen heeft voor de handhaving van milieuregels voor afvalbedrijven. Vooral het bepalen of een activiteit vergunningplichtig is, blijkt puzzelen geblazen.

Recent stemde de Rotterdamse gemeenteraad in met een voorstel om in een aanzienlijk aantal wijken de eisen voor het bouwkundig splitsen van woningen (de zogeheten 'woningvorming') minder streng te maken. Daardoor wordt het in grote delen van de gemeente makkelijker worden om een vergunning voor woningvorming te krijgen.

De provincie Zuid-Holland knalde met de handhavingszweep tegen een bedrijf dat carbon black produceert. Het bedrijf zou te veel zwaveldioxide uitstoten. Maar het bedrijf zou dusdanig omvangrijke maatregelen moeten treffen om die uitstoot te verminderen, dat de vraag rijst of de handhaving nog wel evenredig is.

Een veehouderij in Friesland ontvangt via een leverancier riet. Het is riet afkomstig uit natuurgebieden en (!) van daken. Het riet wordt door de veehouder opgeslagen en gebruikt als bodembedekking in de stallen. Ook wordt het riet gebruikt als absorberende laag onder mestopslagen. Na gebruik van het riet wordt het samen met mest uitgereden op de weilanden. Dat komt op het eerste gezicht toch over als een normale en gezonde agrarische bedrijfsvoering? De Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing[1] dacht daar echter heel anders over... Deze omgevingsdienst merkte het riet namelijk aan als bedrijfsafval en de veehouder nota bene als een afvalverwerker zonder in het bezit te zijn van een omgevingsvergunning.[2]

Herstelbesluit

Participatie is niet altijd verplicht

Stichting Babylon neemt gebruikte kleding in. Zij doet dit door het plaatsen van kledingcontainers op plekken in Den Haag. Op enig moment constateerde de gemeente dat er op veertien locaties containers van Babylon stonden. Volgens de gemeente handelde Babylon daardoor in strijd met de gemeentelijke afvalstoffenverordening.[1] Het is namelijk verboden huishoudelijke afvalstoffen in te zamelen als je (kort gezegd) geen aangewezen inzamelaar bent. Daarom besloot de gemeente aan Babylon een last onder bestuursdwang op te leggen om deze containers binnen vijf werkdagen te verwijderen. Na het verstrijken van de termijn stelde de gemeente vast dat twee van de containers van Babylon niet waren verwijderd. Daarop paste de gemeente bestuursdwang toe. De containers zijn in opdracht van de gemeente verwijderd. Vervolgens heeft de gemeente de gemaakte kosten met een invorderingsbeschikking bij Babylon in rekening gebracht. Het bezwaar van Babylon tegen de last en tegen de invordering van de kosten werd afgewezen. Daartegen ging Babylon in beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) en die deed uitspraak.[2]

Als een aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen wordt ingediend, vormt die aanvraag de grondslag waarop moet worden beslist. Niet zelden blijkt het gaandeweg de procedure wenselijk of soms zelfs noodzakelijk om het bouwplan aan te passen. Maar wat zijn dan de mogelijkheden?

In de wereld van superjachten, bouwcontracten en multimiljoenencommissies kan het verkrijgen van bewijs minstens zo zwaar worden bevochten als het hoofdgeschil zelf. Dat blijkt uit de conclusie van advocaat-generaal R.H. de Bock in een zaak tussen een superjachtmakelaar en een Nederlandse bouwer van luxe superjachten. De makelaar stelde recht te hebben op 5% commissie voor een tweede jacht en vroeg inzage in interne stukken, na eerst bewijsbeslag te hebben gelegd. De conclusie is nog geen uitspraak van de Hoge Raad, maar bevat belangrijke lessen voor iedereen die bewijs nodig heeft dat bij de wederpartij ligt.