Zoeken

Onderstaande tekst is de column van Stijn Boot in het Vakblad Afval! van april 2022.

Onderstaande tekst is de column van Stijn Boot in het Vakblad Afval! van augustus 2022.

In handhavingszaken komt wel vaker de vraag aan de orde of een last onder dwangsom mag worden gebaseerd op verschillende wettelijke grondslagen. Ook in de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“de Afdeling”) van 2 november 2022 (ECLI:NL:RVS:2022:3158), die gaat over een last onder dwangsom voor de opslag van vaste mest (in dit geval een afvalstof), diende die vraag te worden beantwoord.

De laatste jaren vindt meer handhaving plaats van het administratief afvalstoffenrecht. Een recent voorbeeld volgt uit de uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant van 29 november 2022 (ECLI:NL:RBOBR:2022:5198).

Onderstaande tekst is de column van Stijn Boot in het Vakblad Afval! van december 2022.

Met stijgende temperaturen stijgt ook het risico op hittestress. Onder andere door bebouwing en door de inrichting van het stedelijk gebied, zijn de temperaturen op warme dagen hoger in steden dan daarbuiten, waardoor de kans op hittestress toeneemt. Hittestress heeft een negatieve invloed op de (ruimtelijk relevante) levenskwaliteit van inwoners en het milieu.

Inleiding

Gemeenten krijgen regelmatig te maken met situaties waarin ze meerdere overtredingen plaatsvinden en zij daarom ook meerdere lasten onder dwangsom op willen leggen. In dergelijke situaties kan het handig zijn om de overtredingen te clusteren in verschillende categorieën en per categorie een dwangsom op te leggen. Over de vraag of en wanneer dit is toegestaan, bestaat regelmatig discussie. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bevestigde de mogelijkheid tot clustering in haar uitspraak van 16 augustus 2023, waarin ook de voorwaarden hiervoor worden besproken. De relevantie van deze vraag is dat als niet aan de gehele last van een categorie is voldaan, de gehele dwangsom kan worden verbeurd, ook al is aan het overgrote deel wél voldaan. Het is daarom interessant of en onder welke voorwaarden clustering van overtredingen kan plaatsvinden.

In haar uitspraak 23 augustus 2023 wijst de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State wederom op het stappenplan voor de beoordeling van een beroep op het vertrouwensbeginsel. Iemand die zich op het vertrouwensbeginsel beroept moet "aannemelijk maken dat van de kant van de overheid toezeggingen of andere uitlatingen zijn gedaan of gedragingen zijn verricht waaruit hij/zij in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs kon en mocht afleiden of het bestuursorgaan een bepaalde bevoegdheid zou uitoefenen en zo ja hoe. Verder is vereist dat de toezegging, andere uitlating of gedraging aan het bevoegde bestuursorgaan kan worden toegerekend." Het stappenplan dat de Raad van State gebruikt, volgt de conclusie van Advocaat-Generaal Wattel van 20 maart 2019, waarin deze drie stappen worden besproken.

Het gelijkheidsbeginsel dwingt een bestuursorgaan niet om een bij een eerder besluit gemaakte fout nadien nog eens te maken, ook niet als die fout in het verleden veelvuldig is gemaakt. In de uitspraak van 26 april 2023 spreekt de Centrale Raad van Beroep (CRvB) zich hierover duidelijk uit.

Meer dan 10.000 ton aan bouwstoffen en 10.000 m³ grond lagen er opgeslagen op de werklocaties van het bouwconsortium bij Kornwerderzand en Breezanddijk. Volgens de omgevingsdienst zouden deze zijn aan te merken als afvalstoffen. Het ging om basaltstenen, vlijlagen, betonschollen en asfaltgranulaat. De omvang van deze opslag van beweerdelijke afvalstoffen vereist een omgevingsvergunning (milieu).

In het proces te komen tot een omgevingsvergunning voor de activiteit milieu gebeurt het vaak: de documenten die ten grondslag liggen aan een vergunningaanvraag, zoals de niet-technische beschrijving van de activiteiten, zijn ietwat ruim of algemeen geformuleerd. Daarmee wil de aanvrager meestal wat flexibiliteit behouden. Maar als de documenten te algemeen of zelfs vaag zijn, dan zal het bevoegd gezag moeten aandringen op het verkrijgen van detailinformatie. Zonder die informatie moeten bepaalde activiteiten in de vergunning worden uitgesloten of door middel van vergunningvoorschriften worden verboden of beperkt. Het is naar mijn mening steeds zoeken naar evenwicht. Een recent voorbeeld vormt een handhavingszaak waarin de rechtbank Limburg op 18 april uitspraak deed.

De Raad van State heeft Vattenfall en de provincie Noord-Holland teruggestuurd naar de tekentafel voor de geplande biomassacentrale in Diemen. De vergunning voor de centrale zou onterecht verleend zijn. Terecht?

BOPA-omgevingsvergunning nodig?

Soms komt het bevoegd gezag voor een moeilijke keuze te staan en daardoor ook een vergund bedrijf. Een recente uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant[1] laat een mooi voorbeeld zien.

In de uitspraak van 29 maart 2024 besliste de voorzieningenrechter bij de Rechtbank Gelderland op het verzoek om een voorlopige voorziening van omwonenden tegen de verleende omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) voor het huisvesten van maximaal 80 oorlogsvluchtelingen uit Oekraïne en maximaal 10 statushouders in een hotel in Epe voor de duur van 3 jaar. Het toetsingskader is onder de Omgevingswet anders dan onder de Wabo, maar uit deze uitspraak kan worden opgemaakt dat de wijze van beoordelen niet anders lijkt te zijn.

Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Eén van de veranderingen die deze wet meebrengt, is de procedure voor activiteiten die niet binnen de regels van het omgevingsplan passen. Waar dit in het verleden via het Wabo-projectbesluit en (nog langer geleden) de artikel 19-vrijstelling werd geregeld, wordt dit onder de Omgevingswet geregeld via de ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (BOPA).

De voorzieningenrechter bij de rechtbank Gelderland heeft bij uitspraak van 11 april 2024 (ECLI:NL:RBGEL:2024:2126) geoordeeld over een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) voor de vestiging van asielzoekers in een hotel. Twee onderdelen in deze uitspraak vallen in het bijzonder op, namelijk de beoordeling van het aspect (sociale) veiligheid / overlast en de mate van participatie.

In Rotterdam geldt voor kamerbewoning een vergunningplicht vanaf drie kamerbewoners. Recent heeft de gemeenteraad besloten deze vergunningplicht aan te passen. Waar het college voorstelde de grens voor de vergunningplicht naar vier kamerbewoners te verhogen, heeft de gemeenteraad uiteindelijk anders besloten.

ETFAL in plaats van goede ruimtelijke ordening